Mowa ciała - powiedz to całym sobą

Mówimy przeciętnie przez 11–12 minut dziennie, a wypowiedzenie średniej długości zdania w języku polskim zajmuje nam około 3 sekundy. Na całkowity przekaz danego komunikatu tylko w 7% wpływają same słowa, w 38% – sygnały głosowe (m.in. ton głosu, modulacja), a w 55% – mowa ciała, a więc komunikacja niewerbalna (A. Mehrabian, 1981).

I to właśnie mowa ciała, według badań, decyduje w 60–80% o wyniku negocjacji, rozmowy kwalifikacyjnej czy też o wywarciu dobrego pogłębionego pierwszego wrażenia (por. ciekawnik pt. Pierwsze wrażenie jest tylko jedno).

Czym jest mowa ciała?

• gesty i ruchy ciała,

• mimika (posiadamy około 250 tysięcy różnych wyrazów twarzy),

• postawa i ukierunkowanie ciała,

• ruchy oczu,

• rozmiar źrenic,

• kontakt wzrokowy,

• sposób wykorzystania przestrzeni interpersonalnej,

• elementy przedłużające naszą mowę ciała, np. okulary, zegarek, ubiór oraz makijaż.

Dlaczego mowa ciała decyduje o tym, jak jesteśmy postrzegani przez innych?

Czy mowy ciała można się nauczyć?

Przy odczytywaniu mowy niewerbalnej należy być świadomym faktu, iż gesty czy postawy, podobnie jak niektóre słowa, mają różne znaczenia i dopiero po przeanalizowaniu kontekstu, a więc otoczenia, ograniczeń fizycznych osoby oraz innych towarzyszących elementów mowy ciała jesteśmy bliżej prawdy. Kluczem jest wnikliwe spojrzenie obejmujące całość komunikatu.

Mowa ciała a płeć

Wiele badań dowiodło, że kobiety są ponad dwukrotnie bardziej spostrzegawcze, jeśli chodzi o mowę ciała. Należy przyznać, że kobiety znacznie lepiej radzą sobie z odczytywaniem emocji innych, a ich większa empatia tłumaczy dlaczego np. są w stanie się rozpłakać, gdy płacze niemowlę. Ponadto kobiety mają większą niż mężczyźni podzielność uwagi, co sprawia, że lepiej wyłapują różnice między przekazem werbalnym a niewerbalnym. Równie dobrze z mową ciała radzą sobie homoseksualiści oraz panowie, których zawód wymaga wrażliwości na niuanse słuchaczy, np. artyści czy psychiatrzy.

Dzieci a dorośli

Mowa ciała dzieci jest łatwiejsza do odczytania z uwagi na mniejsze napięcie mięśni twarzy oraz z powodu braku wyuczonego wyrachowania i powagi. Dziecko wyraża emocje całym sobą. Dorośli śmieją się 15 razy dziennie, a dzieci w wieku przedszkolnym ponad 400 razy.

Potęga ciała i umysłu

Udowodniono naukowo, że ciało i umysł wzajemnie na siebie oddziałują. W praktyce oznacza to, że samo wykrzywienie twarzy w geście uśmiechu daje nam pozytywny zastrzyk endorfin (hormonu szczęścia), co korzystnie wpływa na nasze samopoczucie i innych – istnieje bowiem 90% szans, że nasz uśmiech zostanie odwzajemniony. Ponadto im częściej się uśmiechamy, tym lepiej jesteśmy postrzegani (m.in. pod względem atrakcyjności i życzliwości).

Gdy odczuwamy lęk i napięcie warto założyć ręce za plecami. Ten gest wyraża poczucie pewności siebie, wyższości i władzy – pomoże nam odprężyć się i uspokoić.

Przykłady uniwersalnych gestów i ich znaczenie

Uścisk dłoni – gest powitania wywodzący się z XIX wieku. Początkowo używany był jako gest zawarcia transakcji handlowej. Wskazówka: kobiety inicjujące uścisk dłoni uważane są za bardziej otwarte i wywierają lepsze pierwsze wrażenie.

Uniesione brwi podczas powitania – gest ten oznacza życzliwość oraz uległość.

Wzruszanie ramionami – wyraża uległość, obojętność lub niezrozumienie.

Kręcenie głową – oznacza „nie” a jego geneza sięga karmienia piersią – gdy niemowlę nie chce już mleka, obraca głowę z boku na bok manifestując tym samym, że ma dość; podobnie jest w przypadku karmienia dziecka łyżką.

Muskanie się po szyi jednym bądź dwoma palcami – zachowanie to wraża niepewność naszych słów lub rozmówcy.

Dłoń skierowana zewnętrzną stroną do góry – gest ten świadczyć może o władzy i dominacji.

Ciekawostki naukowe

- osoby noszące okulary robią lepsze pierwsze wrażenie. Iloraz inteligencji (IQ) tych osób ocenia się przeciętnie o 14 punktów wyżej.

- osoby, które darzą się wzajemnie dużą sympatią często upodabniają się do siebie w kontekście mowy ciała. To naśladownictwo (wczuwanie się) sprzyja nawiązywaniu kontaktu i wspólnemu spędzaniu czasu. Tworzy silną więź pełną akceptacji i afirmacji.

- pozytywny wpływ na kontakty międzyludzkie ma krótkie (średnio 2 sekundy) dotknięcie łokcia osoby, z którą rozmawiamy. Prawdopodobieństwo uzyskania tego, na czym nam zależy, wzrasta trzykrotnie, choć wyniki różniły z uwagi na kraj badania. Im ludzie mają mniejszą skłonność do dotyku, tym skuteczniejszy jest sam nasz dotyk. Podobny skutek wywiera dotknięcie dłoni rozmówcy – badania wykazały, że bibliotekarze czy sprzedawcy, którzy dotykają dłoni klientów, są przez nich oceniani znacznie wyżej, a kelnerki i kelnerzy dotykający dłoni lub łokci obsługiwanych gości, otrzymywali wyższe napiwki.

- wykazano, że najlepiej sprawdzającym się gestem, jaki mogą wykorzystać wykładowcy, prezenterzy itp. jest gest otwartych dłoni skierowanych wnętrzami do góry - aż 84% słuchaczy ocenia takie osoby wysoko. Stosowanie gestu dłoni skierowanych zewnętrzną stroną do góry (dominacja, władza) uzyskuje przychylność około 52% osób, a gestykulowanie palcem wskazującym (agresja, dominacja) już tylko 28%.

Sebastian Karwala

ciekawnik.pl - warto wiedzieć!

[ciekawnik.pl to platforma, której celem jest budowanie natchnionego i bardziej świadomego społeczeństwa wiedzy]