Chalkidiki - niegdyÅ› egzotycznie brzmiÄ…cy, aczkolwiek pusty
wyraz dla wiÄ™kszoÅ›ci Polaków, dziÅ› nie tylko znana nazwa, ale i miejsce, które
desygnuje. Po póÅ‚rocznym pobycie w Grecji (Thessaloniki), postanowiÅ‚am
podzielić siÄ™ spostrzeżeniami na temat miejsca, które dla wielu Polaków jest
spełnieniem marzeń o urlopie.
Chalkidiki – niegdyÅ› egzotycznie brzmiÄ…cy, aczkolwiek pusty wyraz dla wiÄ™kszoÅ›ci Polaków, dziÅ› nie tylko znana nazwa, ale i miejsce, które desygnuje. Po póÅ‚rocznym pobycie w Grecji (Thessaloniki), postanowiÅ‚am podzielić siÄ™ spostrzeżeniami na temat miejsca, które dla wielu Polaków jest speÅ‚nieniem marzeÅ„ o urlopie. Jestem przekonana, że lektura tego tekstu niektórych przekona do przyjazdu tutaj, znajdÄ… siÄ™ pewnie i tacy, którzy po jego przeczytaniu, obiorÄ… zupeÅ‚nie inny kierunek. Nie miejmy zÅ‚udzeÅ„, to teren przemysÅ‚u turystycznego – Å‚atwa, lekka i przyjemna rozrywka, bo po niÄ… przyjeżdżajÄ… turyÅ›ci. Prawda jest taka, że także w tym zakÄ…tku Å›wiata to, co powierzchowne, czÄ™sto przesÅ‚ania sobÄ… to, co prawdziwe i wartoÅ›ciowe. Wszystkie, szumnie zwane zabytki antyku w tym rejonie, tak naprawdÄ™ w rzeczywistoÅ›ci, ograniczajÄ… siÄ™ do kilku faktycznie interesujÄ…cych miejsc. Åšwietność, rozdmuchana trochÄ™ na siłę. Czasem nawet sztucznie wygenerowana, by zwabić wycieczkowiczów, a plażowiczom pomóc wyciszyć wyrzuty sumienia, że tylko plaża, sÅ‚oÅ„ce i plaża. Pogoda, co prawda niemal gwarantowana, a i krajobraz ciekawy, dlatego mimo wszystko, rokrocznie rzesze turystów Å›ciÄ…gajÄ… na Chalkidiki, które ja nazywam FABRYKÄ„ WAKACYJNYCH WSPOMNIEŃ!
Garść oczywistości
Czas nieco opisać tÄ… cudownÄ… fabrykÄ™, która obok greckich wysp, staÅ‚a siÄ™ swoistÄ… mekkÄ… turystycznÄ… Europy. Jak już wspomniaÅ‚am, to dosyć ciekawy krajobrazowo zakÄ…tek póÅ‚nocnej części Grecji, o powierzchni 2945 km². IntrygujÄ…ca i oryginalna trójpalczasta struktura (Kassandra, Sithonia, Athos), wdziera siÄ™ w Morze Egejskie. Nieopodal (ok.60km) znajdujÄ… siÄ™ Saloniki - drugie, co do wielkoÅ›ci miasto Grecji, stolica greckiej Macedonii, do której przynależy także PóÅ‚wysep. Chalkidiki to region naprawdÄ™ malowniczy, ze sÅ‚onecznymi, piaszczystymi plażami, palmami i ciepÅ‚ym morzem (nawet pod koniec października) - sen na jawie tysiÄ™cy urlopowiczów. Sporo zieleni, bliskość gór i Olimpu oraz urozmaicona linia brzegowa, to niewÄ…tpliwe atuty PóÅ‚wyspu. Atuty, które tak piÄ™knie prezentujÄ… siÄ™ potem na fotografiach opalonych urlopowiczów, powracajÄ…cych do kraju.
Znalezienie romantycznych zakÄ…tków, nie sprawia wiele trudnoÅ›ci i nie zajmuje nawet wiele czasu. Nie można tutaj uczynić zadość instynktowi zdobywcy, o odkrywcy nie wspominajÄ…c. WybraÅ„cem można siÄ™ jednak poczuć i tu. AtmosferÄ… niedostÄ™pnoÅ›ci, a nawet tajemniczoÅ›ci owiany jest trzeci palec Chalkidiki. Nie wszyscy, bowiem mogÄ… zobaczyć PóÅ‚wysep Athos, którego tereny stanowiÄ… autonomiczne paÅ„stwo w paÅ„stwie. Republika mnichów, bo o niej mowa, choć najstarsza w Europie, wciąż zakazuje kobietom wstÄ™pu na swe terytoria. Mężczyźni zaÅ› muszÄ… ubiegać siÄ™ o wizÄ™, wydawanÄ… zazwyczaj na 4 dni. Tego odmiennego oblicza PóÅ‚wyspu, wÅ‚aÅ›nie szukaÅ‚am, bo nie zaÅ›lepiÅ‚ mnie folderowy obraz na sprzedaż. Tutaj wÅ‚aÅ›nie rozpoczyna siÄ™ inny sposób patrzenia na Chalkidiki. Tu ma swoje miejsce zupeÅ‚nie inny sposób spÄ™dzania czasu, gdyż odwiedzajÄ…c to niezwykÅ‚e paÅ„stwo, każdy staje siÄ™ pielgrzymem, przestaje być turystÄ… (szerzej o tym w moim artykule "MiÄ™dzy niebem, ziemiÄ… i morzem", na http://intermen.pl/new/content/view/312/65/). Wbrew pozorom, nie brakuje na tym turystycznym PóÅ‚wyspie, tego rodzaju niespodzianek i ciekawostek. SÄ… i byÅ‚y tu zawsze, czekajÄ… tylko na obserwatora, któremu Å›wiata nie przesÅ‚oni Frappe, czy chÅ‚odny drink. No i wreszcie można poczuć siÄ™ zdobywcÄ…… wiedzy oczywiÅ›cie.
Grecki czy nie?
Istnieje w jÄ™zyku okreÅ›lenie "historia wiecznie żywa" i tu rzeczywiÅ›cie tak jest. Wciąż podskórnie wyczuwa siÄ™ napiÄ™cia miÄ™dzy GrecjÄ… a MacedoniÄ…, GrecjÄ… i TurcjÄ…. Niezabliźnione rany nadal krwawiÄ…. Trudno siÄ™ dziwić, bo czy możliwe jest w ogóle ustalenie, ze stu procentowÄ… pewnoÅ›ciÄ…, przynależnoÅ›ci paÅ„stwowej regionu, o tak bogatej tradycji i historii. Przecież ten piÄ™kny skrawek Ziemii, przez pięć wieków pozostawaÅ‚ w tureckim wÅ‚adaniu. Dopiero I wojna baÅ‚kaÅ„ska, wystawiÅ‚a mu znów grecki paszport, którym cieszy siÄ™ od niespeÅ‚na stulecia (1912r.). Jak wiÄ™c rozstrzygnąć do kogo przynależy TrójzÄ…b Neptuna, wrzucony w Morze Egejskie, gdy każda ze stron ma swoje racje, ba, nawet dowody?
Grecy sÅ‚ynÄ… z retoryki, a zdolnoÅ›ci oratorskich można im pozazdroÅ›cić. Dowód? ProszÄ™ bardzo – na caÅ‚ym Å›wiecie można delektować siÄ™ „kawÄ… po turecku”, jednak tylko w Grecji ta sama kawa, przyrzÄ…dzana identycznie – nazywa siÄ™ „greek coffee”, „kawÄ… po grecku”. Nie radziÅ‚abym nawet próbować zamawiać w kawiarni kawy po turecku, grecka i koniec! Z takim krasomówczym potencjaÅ‚em, pewnie "przegadali" po prostu wszystkich i dziÅ› PóÅ‚wysep Chalcydycki należy wÅ‚aÅ›nie do nich. To oczywiÅ›cie tylko moje żartobliwe ujÄ™cie poważnego, politycznego problemu. Konfliktu grecko-macedoÅ„skiego, który na sile przybraÅ‚ po 1992 roku. Wówczas Grecja, w obawie przed ruchami separatystycznymi, sprzeciwiÅ‚a siÄ™ używaniu przez Skopje nazwy MACEDONIA, jako okreÅ›lenia nowego kraju. Oliwy do ognia dolewa także geograficzne poÅ‚ożenie Macedonii (kraj), graniczÄ…cej z greckÄ… MacedoniÄ… ÅšrodkowÄ…, WschodniÄ… i ZachodniÄ… (region) oraz wciąż aktywna mniejszość macedoÅ„ska. MacedoÅ„czycy, zamieszkujÄ…cy w okrÄ™gach Florina, Pelli i w okolicach Salonik, oficjalnie nie mogÄ… przyznać siÄ™, że sÄ… z Macedonii, co najwyżej z ByÅ‚ej JugosÅ‚owiaÅ„skiej Republiki Macedonii (FYROM), a i to czyniÄ… nieÅ›miaÅ‚o.
Na gruncie codziennoÅ›ci, te poważne polityczne kwestie, także znajdujÄ… dla siebie miejsce. Wciąż toczÄ… siÄ™ na ulicach i w kafeteriach, żywe dyskusje (nawet wÅ›ród mÅ‚odych ludzi) na temat narodowoÅ›ci Aleksandra MacedoÅ„skiego czy przynależnoÅ›ci wspomnianych ziem. TrwajÄ… spory, czy antyczna Macedonia byÅ‚a grecka i czy dzisiejsza republika baÅ‚kaÅ„ska ma z niÄ… w ogóle coÅ› wspólnego (zdaniem Greków nie). To jednak kwestie starożytnoÅ›ci, fakt historii nowożytnej jest taki, że MacedoÅ„czyków, delikatnie mówiÄ…c "wyproszono" z terenu PóÅ‚wyspu, tej czÄ…stki regionu noszÄ…cego wciąż, nota bene, nazwÄ™ MACEDONIA. MaÅ‚o tego, tÄ… greckÄ… (?) MacedoniÄ™, po 1923 roku, zasiedlili nie rodowici Grecy, a przesiedleÅ„cy z Azji Mniejszej, co dziÅ› procentuje Å‚atwoÅ›ciÄ… komunikacji w jÄ™zyku rosyjskim.
„Makedonia ksakusti” - hymn
z konfliktem w tle
Historia, dzieje narodu czy regionu, zawsze zostawiajÄ… swe Å›lady w kulturze. PieÅ›ni patriotyczne sÄ…, moim zdaniem, szczególnym artefaktem, gdyż łączÄ… w sobie dwa Å›wiaty – polityczno-historyczny i kulturowy. Nie inaczej jest także w przypadku nieoficjalnego hymnu regionu Macedonia:
Sławna Macedonio,
Ojczyzno Aleksandra,
OdwróciÅ‚aÅ› siÄ™ od barbarzyÅ„ców,
Teraz jesteÅ› wolna!
Byłaś i będziesz grecka,
A Grecy sÄ… dumni z Ciebie,
I my, greckie dzieci,
Uplotliśmy dla Ciebie koronę!
Macedończycy nie mogą
Żyć zniewoleni,
Wszystko oni (Turcy) mogą zgubić
Ale wolność im (Macedończykom) pozostanie!
W krótkich strofach zamkniÄ™to kilka wieków walk, potężny kawaÅ‚ek historii. Grecy po raz kolejny wykazali siÄ™ swymi zdolnoÅ›ciami, bo pieśń ta jest przecież rodzajem filipiki. Przeciw Turkom? Z pewnoÅ›ciÄ…, ale także kontra MacedoÅ„czykom, nie tym greckim, tym macedoÅ„skim, jakkolwiek dziwnie to brzmi. Czyż nie jest ironiÄ… losu także to, iż nazwa filipika pochodzi od wystÄ…pieÅ„ Demostenesa przeciw Filipowi II MacedoÅ„skiemu?
Na zakoÅ„czenie, muszÄ™ jednak zrewidować swÄ… opiniÄ™ o Chalkidiki. Nadal twierdzÄ™, że jest maszynÄ… do robienia pieniÄ™dzy, fabrykÄ… wspomnieÅ„ dla niewymagajÄ…cych turystów, lecz dla mnie ten region wyprodukowaÅ‚ zupeÅ‚nie nieoczekiwane wspomnienie, bo pozwoliÅ‚am sobie siÄ™ w niego wsÅ‚uchać.
Arleta Boncol
Arleta Boncol - absolwentka kulturoznawstwa na Uniwersytecie ÅšlÄ…skim, studiowaÅ‚a także na Uniwersytecie w Lipsku. Obecnie mieszkajÄ…ca w Grecji zapalona podróżniczka i obserwatorka życia codziennego. Prowadzi stronÄ™ internetowÄ… www.boncol.com
Serwis w przebudowie. Już niedługo ruszą komentarze do artykułów i forum... Prosimy o cierpliwość








